Woordenboek

Dit woordenboek geeft op eenvoudige wijze uitleg aan de soms lastige begrippen waar slachtoffers mensenhandel en hun familieleden mee te maken krijgen. 

Niet alleen vrouwen worden slachtoffer van mensenhandel, ook kinderen en mannen zijn regelmatig slachtoffer. Daarom kan waar nu alleen ‘zij’ of ‘haar’ staat ook ‘hij’ of ‘hem’ staan.

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

Aangifte: het melden van een misdrijf bij de politie met de bedoeling dat een strafrechtelijk onderzoek wordt ingesteld. De politie is verplicht om een aangifte op te nemen. Er kan in een speciale of bedreigende situatie anoniem aangifte worden gedaan. Er kan ook anoniem een misdaad gemeld worden via de meldlijn Meld Misdaad Anoniem, maar dat is geen aangifte. Voor mensenhandel en verkrachting is geen aangifte nodig om een opsporingsonderzoek te starten. Vóór de aangifte vindt er een informatief gesprek plaats, dit gesprek wordt ook wel intake genoemd.

http://www.politie.nl/
http://www.ckm-fier.nl/Politie-Meld-Misdaad-Anoniem.ashx

Advocaat: een raadsman of -vrouw die iemand bijstaat en adviseert in juridische zaken. Er zijn advocaten die opkomen voor de rechten van verdachte, maar er zijn ook advocaten die slachtoffers bijstaan in het strafproces. De rol van de laatste is aanzienlijk kleiner. Wanneer je geen advocaat kunt betalen, kan een door de overheid betaalde advocaat worden toegevoegd, ook wel pro deo advocaat genoemd.

Alleenstaande Minderjarige Asielzoeker: (kort: AMA) een asielzoeker jonger dan achttien jaar die bij binnenkomst in Nederland niet wordt begeleid door een ouder of een ander meerderjarig familielid. Het zijn vaak jongens en meisjes die gevlucht zijn uit hun land. Ze komen alleen, onder begeleiding van ‘vreemde’ volwassenen en/of met jongere broertjes, zusjes, neefjes of nichtjes in Nederland aan.
http://www.coa.nl/nl/over-coa/coa-locaties/locaties-voor-jongeren 

Arrest: de beslissing van het gerechtshof in hoger beroep of de beslissing van de Hoge Raad in cassatie.

Artikel-12-procedure: zie beklagprocedure.

 

B


B8/3-regeling Vreemdelingencirculaire
(voorheen B9-regeling): verblijfsregeling voor vreemdelingen die slachtoffer van mensenhandel zijn. In de B8/3-regeling Vreemdelingencirculaire is bepaald dat slachtoffers van mensenhandel eerst een bedenktijd van drie maanden krijgen. Als zij beslissen om aangifte te doen, krijgen ze een tijdelijke verblijfsvergunning. In uitzonderlijke gevallen is het mogelijk om een verblijfsvergunning te krijgen zonder aangifte te doen. In dat geval moet het slachtoffer aantonen dat zij geen aangifte kan doen vanwege ernstige bedreigingen of een psychische of fysieke aandoening. Daarbij moet uit een verklaring van de politie blijken dat zij slachtoffer van mensenhandel is.

Bedenktijd: een periode van drie maanden die een slachtoffer krijgt om tot rust te komen en weloverwogen een beslissing te nemen om wel of niet aangifte te doen. In deze drie maanden mag het slachtoffer niet uit Nederland worden gezet en heeft zij recht op opvang, huisvesting, en andere eerste levensbehoeften. (zie B8-regeling)

Beklagprocedure: procedure om je te beklagen over een beslissing van de officier van justitie om niet tot vervolging over te gaan. Deze procedure is geregeld in artikel 12 Wetboek van Strafvordering en wordt daarom ook wel artikel-12-procedure genoemd. In deze procedure wordt de zaak direct aan een hogere rechter, het gerechtshof voorgelegd. Het gerechtshof beoordeelt alleen of het besluit om niet tot vervolging over te gaan terecht was en kijkt niet inhoudelijk naar de zaak. Een beklagprocedure geeft geen recht op rechtmatig verblijf aan slachtoffers die geen verblijfsvergunning hebben.
http://www.om.nl/vast_menu_blok/contact/klacht_niet/

Bewijsminimumregel: de rechter mag niet op basis van één enkel bewijsmiddel tot een bewezenverklaring komen. Eén getuige is geen getuige betekent dat als alleen het slachtoffer een getuigenis heeft afgelegd en er verder geen (steun)bewijs is, de rechter het feit niet bewezen moet verklaren. Dit leidt tot vrijspraak van de verdachte.

 

C

Cassatie: wie het niet eens is met een oordeel van een gerechtshof kan naar de Hoge Raad, ons hoogste rechtscollege. De Hoge Raad kijkt nogmaals naar de zaak, maar beoordeelt niet de feiten. Zij kijkt of het recht juist is toegepast. Cassatie biedt de laatste mogelijkheid voor partijen om een Nederlandse rechter te laten oordelen over de zaak.


D


Dwangmiddelen van artikel 273f Sr
: zijn middelen die mensenhandelaren inzetten om ervoor te zorgen dat iemand in een uitbuitingssituatie komt of zichzelf niet meer uit die situatie kan onttrekken. Voorbeelden van deze dwangmiddelen zijn: chantage, geweld, dreigen met geweld, misleiding en misbruik van ongelijke verhoudingen. Wanneer een slachtoffer jonger dan achttien jaar is hoeft geen dwangmiddel gebruikt te zijn om te kunnen spreken van mensenhandel.

Dienst terugkeer en vertrek: (kort: DT&V) deze dienst regelt het vertrek van vreemdelingen die geen recht hebben op verblijf in Nederland.
www.dienstterugkeerenvertrek.nl

Directie Opsporing: (voorheen: SIOD) een bijzondere opsporingsdienst die onderdeel is van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. De Directie Opsporing bestrijdt fraude op het terrein van werk en inkomen. Er wordt onderzoek verricht naar bijvoorbeeld illegale tewerkstelling, uitbuiting op de arbeidsmarkt en mensenhandel.
http://www.inspectieszw.nl/


E


Eerste aanleg
: naam voor de procedure waarbij voor het eerst door rechters een oordeel wordt gegeven over de feiten in een rechtszaak. De uitspraak wordt gedaan door de politierechter of door een van de elf rechtbanken in Nederland. De uitspraak van de rechter in eerste aanleg heet een vonnis.

Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens: (kort: EVRM) volledige titel: Het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden. In dit Verdrag zijn mensen- en burgerrechten van alle inwoners van de lidstaten vastgelegd.

Europees Hof voor Rechten van de Mens: (kort: EHRM) is een Europees gerechtshof waar individuen, groepen, organisaties en landen een klacht kunnen indienen tegen een lidstaat op grond van schending van het EVRM. De uitspraak van het Hof is definitief en bindend voor de betrokken lidstaten. Het Hof is gevestigd in Straatsburg.


F

 

G

Getuige: een persoon die voor of tijdens de rechtszaak een verklaring aflegt over wat zij gezien of gehoord heeft. De politie kan niemand verplichten te getuigen, maar de rechter wel. Meestal zijn rechtszaken openbaar en mag iedereen de rechtszaak bijwonen. In uitzonderingsgevallen kan een rechter besluiten een zaak achter gesloten deuren te behandelen. Minderjarigen hoeven bijna nooit tijdens de rechtszaak te getuigen. Zij mogen vaak op het politiebureau hun verklaring afleggen. 

Grooming: het benaderen van kinderen onder de 16 jaar door volwassenen met als doel om seksueel contact te maken. Vaak gebeurt dit via internet. Grooming kan ook vooraf gaan aan het uitbuiten van een meisje in de prostitutie.

H

Hoger beroep: in het hoger beroep wordt het vonnis van de rechtbank bekeken door de hogere rechters van het gerechtshof. Het hoger beroep kan door de verdachte en door het slachtoffer worden ingesteld. Tijdens het hoger beroep worden alle gebeurtenissen en feiten nogmaals beoordeeld, maar dan door een nieuw (hoger) team van rechters. In hoger beroep vertegenwoordigt de advocaat-generaal het openbaar ministerie. De uitspraak van het gerechtshof heet een arrest.


I


Immigratie en Naturalisatiedienst
: (kort: IND) de organisatie die verantwoordelijk is voor de uitvoering van het vreemdelingenbeleid in Nederland. De IND beslist over alle aanvragen van vreemdelingen die in Nederland willen verblijven of Nederlander willen worden.
http://www.ind.nl/

Intake: wanneer een slachtoffer van mensenhandel aangifte wil doen, krijgt zij eerst een intakegesprek op het politiebureau. Tijdens het intakegesprek legt een rechercheur uit wat de werkwijze en strafrechtelijke procedure inhoudt. Naar aanleiding van het intakegesprek kan het slachtoffer besluiten of zij wel of niet aangifte wil doen.

J


K

 

L

Loverboy: benaming voor een mensenhandelaar die met verleidingstechnieken vaak kwetsbare jonge meisjes zodanig aan zich bindt dat hij ze voor hem aan het werk kan zetten. De meisjes komen vaak in de prostitutie terecht, maar ze worden ook gebruikt voor andere illegale activiteiten, zoals drugssmokkel, winkeldiefstel of de aanschaf van telefoonabonnementen.


M

Marechaussee: (kort: KMAR) De Koninklijke Marechaussee is een politieorganisatie met een militaire status (zoals de land- en luchtmacht). Zij voeren paspoortcontroles uit bij de grens. Een andere taak is de opvang van de asielzoekers die direct bij de grens asiel aanvragen. Daarbij draagt de marechaussee zorg voor de overdracht van uitgezette vreemdelingen aan buitenlandse autoriteiten. Ook de marechaussee heeft de taak om aan de grens signalen van mensenhandel op te pakken en op deze signalen te reageren.
http://www.defensie.nl/marechaussee/organisatie_marechaussee/>

Mensenhandelaar: iemand die een persoon dwingt, misleidt of werft, vervoert, overbrengt, of huisvest met het doel die persoon uit te buiten. Onder uitbuiting wordt in ieder geval prostitutie verstaan. (zie mensenhandel)

Mensenhandel: het werven, vervoeren, overbrengen, opnemen of huisvesten van een persoon, met gebruik van dwang en met het doel die persoon uit te buiten. Uitbuiting kan zich in de prostitutie afspelen, maar ook in andere sectoren zoals de horeca, de agrarische sector en de schoonmaaksector. Onder uitbuiting valt bijvoorbeeld een extreem lange werkweek tegen onevenredig lage betaling onder slechte arbeidsomstandigheden. Gedwongen bedelarij en orgaanhandel vallen ook onder mensenhandel.

Mensensmokkel: het illegaal mensen over een landsgrens brengen. Mensensmokkel moet niet verward worden met mensenhandel. Er zijn drie verschillen. Allereerst wordt bij mensensmokkel altijd een landsgrens overschreden. Bij mensenhandel hoeft geen sprake te zijn van grensoverschrijding. Ten tweede gebeurt mensensmokkel meestal op verzoek en daardoor vrijwillig. Bij mensenhandel is geen sprake van vrijwilligheid. Als laatste is mensensmokkel een misdrijf tegen de staat. Mensenhandel is een misdrijf gericht tegen de persoonlijke vrijheid.

Minderjarig: een persoon die jonger dan achttien jaar en ongehuwd is. Bij mensenhandel waarbij minderjarigen zijn betrokken wordt gesproken van personen jonger dan achttien jaar. Het maakt niet uit of ze wel of niet gehuwd zijn.


N

Nationaal Rapporteur Mensenhandel en Seksueel Geweld tegen Kinderen: onderzoekt in opdracht van de Nederlandse regering de aard en omvang van mensenhandel en seksueel geweld tegen kinderen in Nederland. De Nationaal Rapporteur kijkt onder andere naar de manier waarop mensenhandel in Nederland wordt aangepakt en hoe deze aanpak kan worden verbeterd.
http://www.nationaalrapporteur.nl/

Niet-vergunde prostitutie: in Nederland is er een verschil tussen vergunde en niet-vergunde prostitutie. De persoon die een seksinrichting runt, moet in het bezit zijn van een gemeentelijke vergunning en voldoen aan bepaalde voorwaarden. Voorbeelden van niet-vergunde prostitutie zijn thuisprostitutie en de meeste escortdiensten. Bij niet-vergunde prostitutie is er niet automatisch sprake van mensenhandel. (zie vergunde prostitutie)


O

Officier van Justitie: de vertegenwoordiger van het Openbaar Ministerie in de rechtszaal in eerste aanleg. De officier van justitie heeft de leiding over het opsporingsonderzoek in strafzaken. In de strafzaak geeft hij gemotiveerd aan welke feiten naar zijn mening bewezen moeten worden verklaard en welke straffen of maatregelen daarvoor moeten worden opgelegd.

Openbaar Ministerie: het Openbaar Ministerie (OM) bepaalt wie voor de rechter moet verschijnen en voor welk misdrijf. Het is de enige instantie die kan besluiten een persoon te vervolgen.
http://www.om.nl/

 

P

Pooier: iemand die anderen als prostituee laat werken. Andere namen voor een pooier zijn bijvoorbeeld souteneur, pimp en bikker.

Prostitutie: zich beschikbaar stellen voor het verrichten van seksuele handelingen tegen betaling.


Q


R

Rechter: de persoon die een oordeel uitspreekt over een geschil wat hem is voorgelegd. De rechters zijn werkzaam bij de rechtbanken, gerechtshoven en de Hoge Raad. Bij beoordeling van de geschillen kijken de rechters naar onder andere de wet en eerdere uitspraken van rechters.
http://www.rechtspraak.nl/Pages/default.aspx

Rechter-commissaris: de rechter die het strafrechtelijke vooronderzoek leidt.

S

Schadefonds Geweldsmisdrijven: geeft aan slachtoffers met ernstig fysiek of psychisch letsel een schadevergoeding. Voorwaarde is dat de schade niet vergoed wordt door de dader en de schade ook niet op een andere manier kan worden vergoed.
https://schadefonds.nl/

Schadevergoeding: vergoeding van materiële en immateriële schade die een slachtoffer heeft geleden of in de toekomst zal lijden. Er zijn twee soorten schadevergoeding, materiële en immateriële. Immateriële schade is het verdriet, de pijn en het verlies aan levensvreugde die het rechtstreekse gevolg zijn van wat een slachtoffer is overkomen. De vergoeding hiervoor wordt ook wel smartengeld genoemd. In Nederland is de vergoeding relatief laag. Materiële schade bestaat uit de daadwerkelijk kosten die het slachtoffer maakt of in de toekomst zal maken. Voorbeelden zijn: medische kosten, kosten voor huishoudelijke hulp, vervoerskosten, maar ook gederfde inkomsten.

Schadevergoedingsmaatregel: wanneer de strafrechter vindt dat een slachtoffer recht heeft op een schadevergoeding, kan hij de dader verplichten tot het betalen van deze schade. De door de rechter opgelegde verplichting heet een schadevergoedingsmaatregel. De schadevergoedingsmaatregel wordt opgelegd tijdens de rechterlijke uitspraak waarbij een persoon voor een misdrijf wordt veroordeeld. De staat verhaalt de schadevergoeding op de veroordeelde en keert de ontvangen bedragen uit aan het slachtoffer. Wanneer de strafrechter geen schadevergoedingsmaatregel oplegt kan het slachtoffer schadevergoeding eisen in een civiele zaak.
http://www.cjib.nl/Onderwerpen/Schadevergoedingsmaatregel/

Schuldbinding: een vorm van dwang waarbij mensenhandelaren zeggen dat een slachtoffer een schuld heeft die zij moet afbetalen door voor hem te werken. Het werk dat het slachtoffer doet wordt laag gewaardeerd, zodat de schuld nooit of heel moeilijk kan worden afbetaald. Hierdoor wordt het slachtoffer gedwongen te blijven werken.
Sepot: een beslissing van het openbaar ministerie om een misdrijf niet te vervolgen. Wanneer een betrokkene het hier niet mee eens is, kan zij een artikel-12-procedure starten.

Slavernij: onvrijwillige arbeid, waarvan de opbrengst geheel of gedeeltelijk moet worden afgestaan. De persoon die de arbeid verricht is lijfelijk eigendom van de meester, mensenhandelaar. Slavernij is verboden onder artikel 4 EVRM.

Spreekrecht: de mogelijkheid voor een slachtoffer om op de openbare terechtzitting te praten over de gevolgen die het misdrijf voor haar heeft gehad.


T

U


Uitbuiting
: wanneer iemand moet werken onder slechte arbeidsomstandigheden en tegen onevenredig lage betaling. Uitbuiting kan zich in de prostitutie afspelen, maar ook in andere sectoren zoals de horeca, de agrarische sector en de schoonmaaksector.


V


Verblijfsvergunning asiel
: bij een verblijfsvergunning asiel wordt een vreemdeling een verblijfsvergunning verleend vanwege gebeurtenissen of omstandigheden in het land van herkomst. Asiel kent de volgende vier gronden waarop een verblijfsvergunning gegeven kan worden:
- risico op foltering;
- gegronde vrees voor vervolging op basis van godsdienst, nationaliteit of ras, politieke overtuiging of sociale groep;
- klemmende redenen van humanitaire aard. De meest voorkomende reden is traumata: gebeurtenissen die hebben geleid tot psychische schade waardoor niet kan worden verlangd dat de vreemdeling terugkeert naar een land.
- categoriale bescherming: wanneer terugkeer naar het land van herkomst in verband met de algehele situatie daar van bijzondere hardheid zou zijn, bijvoorbeeld in geval van oorlog. Meest recente voorbeelden zijn Syrië en Libië.
Ook de echtgenoot, echtgenote of het minderjarig kind van de vreemdeling die asiel heeft gekregen op basis van een van de hierboven genoemde gronden, kan asiel worden verleend.

Verblijfsvergunning regulier: verblijfsvergunningen regulier kunnen worden verleend wanneer geen sprake is van asielgerelateerde gronden. Bijvoorbeeld in het geval van gezinshereniging en studie. De verblijfsregeling mensenhandel (de B8-regeling) valt onder verblijfsvergunningen regulier. Zie ook voortgezet verblijf.

Vergunde prostitutie: prostitutie waarvoor door de gemeente een vergunning is afgegeven, bijvoorbeeld bordelen, privéclubs en raamprostitutie.

Veroordeling: wanneer de rechter bewezen vindt dat de verdachte het misdrijf heeft gepleegd en schuldig is.

Vonnis: de beslissing van een rechter in eerste aanleg.

Vrijspraak: wanneer de rechter op basis van de bewijsmiddelen vindt dat het niet bewezen is dat de verdachte het misdrijf heeft gepleegd of de verdachte geen schuld hieraan heeft.

Voortgezet verblijf: wanneer een slachtoffer geen recht meer heeft op een verblijfsvergunning op basis van de B8-regeling, kan zij een aanvraag doen tot een verblijfsvergunning voortgezet verblijf. Het verzoek wordt toegekend wanneer het strafrechtelijke onderzoek heeft geleid tot een onherroepelijke veroordeling van de dader of wanneer het strafrechtelijke onderzoek langer dan drie jaar heeft geduurd. Voorwaarde is ook dat het slachtoffer gedurende die drie jaar een B8-verblijfsvergunning heeft gehad. In geval van sepot of vrijspraak binnen drie jaar kan een slachtoffer alleen voortgezet verblijf krijgen als sprake is van bijzondere individuele omstandigheden. Daarbij wordt gekeken naar de volgende factoren:
- risico van represailles;
- risico van vervolging in land van herkomst;
- de mogelijkheden van sociale en maatschappelijke herintegratie.


W

X

Y

Z